Vì sao Tòa án kiến nghị khởi tố vụ án hình sự trong tranh chấp hợp đồng vay tài sản?

Dấu hiệu chiếm đoạt tiền từ các giao dịch vay và góp vốn

Theo hồ sơ, ngày 1/2/2024, TAND thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang thụ lý giải quyết vụ án dân sự số 68/2024/TLST-DS về việc “tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Hữu Đức (SN 1972); bà Võ Thị Kim Anh (SN 1977) và bị đơn là bà Nguyễn Thị Bích Huyền (SN 1972); ông Huỳnh Văn Danh (SN 1973); ông Huỳnh Văn Nhựt Anh (SN 1992); ông Huỳnh Minh Luân (SN 1996). Cả nguyên đơn và bị đơn cùng trú tại thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang.

Ngày 29/3/2024, TAND thành phố Long Xuyên tiếp tục thụ lý vụ án dân sự số 179/TLST-DS cũng về việc “tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa nguyên đơn là ông Bùi Phúc Minh Hoàng (SN 1978) và bị đơn là ông Phan Trọng Hải (SN 1977); bà Nguyễn Hồng Loan (SN 1971); ông Huỳnh Văn Nhật Anh (SN 1992). Trong vụ án này, bà Huyền, ông Danh, ông Luân và một số cá nhân khác được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Quá trình xác minh, nghiên cứu hồ sơ, Tòa án nhận thấy cả 2 vụ việc trên đều có dấu hiệu hình sự. Trên cơ sở đó, ngày 27/5/2025 TAND thành phố Long Xuyên đã có 2 văn bản số 239A/TA-DS và văn bản số 239B/TA-DS kiến nghị khởi tố vụ án hình sự gửi cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang.

Đối với vụ án dân sự số 68, nội dung kiến nghị thể hiện, từ năm 2019, thông qua môi giới bất động sản, bà Anh quen biết bà Huyền. Bà Huyền nhiều lần vay tiền với lý do mua bán đất, đáo hạn ngân hàng. Để tạo lòng tin, ban đầu phía bà Huyền trả gốc và lãi đầy đủ, đồng thời lập giấy nhận nợ và xác nhận qua tin nhắn.

Sau khi tạo được sự tin tưởng, bà Huyền cùng chồng và con tiếp tục vay số tiền lớn. Đến khoảng giữa năm 2021, bà Huyền và các thành viên trong gia đình viện lý do khó khăn do dịch bệnh để trì hoãn việc trả nợ, sau đó nảy sinh ý định chiếm đoạt.

Theo nhận định của Tòa án, bà Huyền đã đưa ra thông tin gian dối nhằm yêu cầu bà Anh giao lại toàn bộ giấy tờ vay tiền với lý do đối chiếu công nợ. Sau khi nhận được, bà Huyền không lập lại giấy tờ mới mà tiêu hủy chứng cứ, đồng thời xóa các tài khoản liên lạc nhằm che giấu hành vi.

Tổng số tiền bị chiếm đoạt được xác định khoảng 17 tỷ đồng, Tòa án cho rằng hành vi này có dấu hiệu của tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” hoặc “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

Ở vụ việc còn lại, hồ sơ thể hiện ông Hoàng và bà Huyền hợp tác kinh doanh bất động sản theo hình thức góp vốn 50-50. Ban đầu việc mua bán diễn ra thuận lợi, tạo được lòng tin giữa hai bên.

Sau đó, ông Hoàng chuyển tiền để mua nhiều thửa đất đứng tên người thân của bà Huyền. Tuy nhiên, thay vì chia lợi nhuận, bà Huyền tiếp tục sử dụng các tài sản này để vay ngân hàng thông qua người khác đứng tên.

Cụ thể, bà Huyền nhờ người quen đứng tên vay tại nhiều ngân hàng với tổng số tiền hơn 10 tỷ đồng, sau đó tiếp tục đảo nợ qua các ngân hàng khác với khoản vay lên đến 14 tỷ đồng. Tuy nhiên, bà Huyền không thực hiện việc chia lợi nhuận như thỏa thuận ban đầu.

Tòa án nhận định hành vi của bà Huyền và các cá nhân liên quan có dấu hiệu dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt hơn 5 tỷ đồng của ông Hoàng.

Đại diện Công an tỉnh An Giang nói gì?

Theo tìm hiểu, trước khi khởi kiện dân sự, các nạn nhân gồm vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đức, bà Võ Thị Kim Anh và ông Bùi Phúc Minh Hoàng đã gửi đơn tố giác đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng đây là quan hệ dân sự, không thuộc thẩm quyền giải quyết.

Trao đổi với phóng viên, ông Đức cho biết, thời gian đầu bà Huyền làm ăn uy tín, thanh toán đầy đủ cả vốn lẫn lãi đúng hạn. Vì tin tưởng gia đình bà Huyền có người thân làm việc tại cơ quan nhà nước, bản thân bà Huyền có kinh nghiệm làm ăn trong việc đầu tư sinh lời từ đất đai, gia đình ông đã huy động tiền từ nhiều nguồn để cho vay, dẫn đến rơi vào tình trạng nợ nần chồng chất.

Chung cảnh ngộ, ông Hoàng cho biết, trong ba lần hợp tác đầu, bà Huyền đều thực hiện đúng thỏa thuận, tạo được sự tin tưởng để ông tiếp tục góp vốn kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, sau đó sự tin tưởng này đã bị lợi dụng để chiếm đoạt tiền.

Liên quan đến văn bản kiến nghị khởi tố vụ án hình sự của TAND thành phố Long Xuyên, trong buổi làm việc với phóng viên, đại diện Công an tỉnh An Giang cho biết, sau khi nghiên cứu hồ sơ, xét thấy vụ việc là tranh chấp dân sự, không thuộc thẩm quyền giải quyết, do đó cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã có văn bản trả lời Tòa án.

Theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự, trong thời hạn 20 ngày kể từ khi nhận được tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố, cơ quan điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra quyết định khởi tố vụ án hoặc không khởi tố vụ án.

Trường hợp vụ việc phức tạp, thời hạn giải quyết có thể kéo dài nhưng không quá 2 tháng, và được gia hạn thêm một lần (không quá 2 tháng) nếu cần thiết.

Ngoài ra, Thông tư liên tịch số 01/2017 cũng quy định, trong vòng 3 ngày kể từ khi tiếp nhận, cơ quan điều tra phải phân công cán bộ thụ lý và thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp.

Liên quan đến thời gian xử lý kiến nghị khởi tố, từ ngày 27/5/2025 đến 31/12/2025, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra mới có văn bản trả lời, đại diện Công an tỉnh An Giang cho biết sẽ kiểm tra, báo cáo cấp trên và cung cấp thông tin sau.

Trong một diễn biến có liên quan, đại diện Công an tỉnh An Giang cho biết, mới đây, đơn vị đã tiếp nhận đơn tố giác của bà Nguyễn Hồng Loan, là bị đơn trong vụ việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản tài sản đối với bà Nguyễn Bích Huyền và Huỳnh Văn Nhựt Anh về hành vi “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. "Hiện vụ việc đang được xác minh, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm Cơ quan Cảnh sát điều tra sẽ phối hợp với Viện kiểm sát để xử lý theo quy định", đại diện Công an tỉnh An Giang cho biết.

Liên quan đến vụ việc trên, Thượng tá Phạm Hoàng Tùng, Chánh Văn phòng, Phó Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang cho biết, thời gian gần đây đơn vị tiếp tục nhận thêm đơn tố giác từ một số nạn nhân tố giác bà Nguyễn Thị Bích Huyền và Huỳnh Văn Nhựt Anh (con trai bà Huyền). “Vụ việc có nhiều tình tiết, nhiều nhánh cần làm rõ, trong đó có một nhánh nhỏ có thể có dấu hiệu hình sự, cơ quan điều tra đang tập trung xác minh”. Thượng tá Phạm Hoàng Tùng cho hay.