Dự kiến bỏ 6 giao dịch buộc phải công chứng

Theo Bộ Tư pháp, dự thảo đã tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội và sẽ được trình thông qua trong thời gian từ ngày 20 - 23/4. Một trong những nội dung đáng chú ý là thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc công chứng, hướng tới tăng tính linh hoạt và quyền chủ động cho các bên tham gia giao dịch.

Cụ thể, 6 loại giao dịch được đề xuất không còn bắt buộc công chứng gồm:

- Văn bản ủy quyền của người có tên trong hợp đồng thuê nhà ở đã xuất cảnh cho người khác đứng tên mua nhà ở thuộc tài sản công;

- Hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng kinh doanh bất động sản;

- Văn bản thỏa thuận của các thành viên có chung quyền sử dụng đất khi góp vốn vào doanh nghiệp;

- Văn bản ủy quyền giải quyết thi hành án liên quan đến tài sản khi người phải thi hành án xuất cảnh;

- Văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại;

- Hợp đồng chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại.
 

Theo cơ quan soạn thảo, việc cắt giảm các giao dịch phải công chứng nhằm giảm chi phí tuân thủ pháp luật, đồng thời vẫn khuyến khích người dân, tổ chức chủ động thực hiện công chứng khi thấy cần thiết để bảo đảm an toàn pháp lý. Tuy nhiên, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn khi dự thảo chưa làm rõ tiêu chí xác định giao dịch bắt buộc công chứng. Đồng thời, tình trạng một nội dung giao dịch được quy định ở nhiều luật khác nhau cũng được chỉ ra là gây khó khăn trong quá trình áp dụng thực tế.

Giải trình về các ý kiến này, Bộ Tư pháp nhấn mạnh việc cắt giảm các giao dịch bắt buộc công chứng là bước đi nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. Các giao dịch vẫn thuộc diện bắt buộc công chứng sẽ là những trường hợp có yêu cầu chặt chẽ về điều kiện tham gia. Cụ thể, các bên phải có đầy đủ năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp và hoàn toàn tự nguyện khi tham gia giao dịch. Bên cạnh đó, tùy từng loại giao dịch, các điều kiện cụ thể cũng được đặt ra.

Dự thảo cũng làm rõ nguyên tắc tránh chồng chéo với các luật chuyên ngành. Theo đó, Luật Công chứng chỉ quy định các nguyên tắc chung, còn những giao dịch cụ thể phải công chứng sẽ do các luật chuyên ngành như Luật Đất đai, Luật Nhà ở quy định. Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng mở rộng tràn lan các giao dịch bắt buộc công chứng, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.