Hành vi lừa dối khách hàng bị xử lý hình sự trong trường hợp nào?

Liên quan đến vấn đề này, Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Đức Hùng, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết, tội "Lừa dối khách hàng" hiện nay được quy định tại Điều 198 Bộ luật Hình sự, theo đó lừa dối khách hàng được hiểu là thực hiện hành vi cân, đo, đong đếm, tính gian, đánh tráo hàng hoặc dùng thủ đoạn gian dối khác trong việc mua bán. Trong đó:

- Cân, đong, đo, đếm, tính gian được hiểu là hành vi cân, đong, đo đếm, tính toán không chính xác, không đúng vối số lượng, khối lượng, trọng lượng và kích thước thực tế của từng loại hàng hóa khi mua bán, giao dịch hàng hóa làm thiệt hại nghiêm trọng cho khách hàng.

- Đánh tráo hàng được hiểu là khi giao hàng, người bán đã thực hiện không đúng về chất lượng, chủng loại theo thỏa hoặc theo hàng hóa đã đặt trước đó và gây thiệt hại nghiêm trọng cho khách hàng.

- Thủ đoạn gian dối khác trong việc mua bán gồm những thủ đoạn làm cho khách hàng bị nhầm lẫn tưởng là mình đã nhận đúng, mua đúng loại hàng với chất lượng như thỏa thuận ban đầu.

Tội "Lừa dối khách hàng" xâm phạm đến các quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời xâm phạm đến uy tín của các doanh nghiệp kinh doanh do đó sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

 

Trường hợp nào lừa dối khách hàng bị xử lý hình sự?

Cũng theo Điều 198 Bộ luật Hình sự, người nào có hành vi mua, bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ nhưng lại cân, đo, đong, đếm, tính gian hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng hoặc dùng các thủ đoạn gian dối khác khi mua bán, trao đổi hàng hóa có thể bị xử lý hình sự về tội "Lừa dối khách hàng" khi:

- Đã bị xử phạt hành chính về hành vi lừa dối khách hàng hoặc đã bị kết án về tội "Lừa dối khách hàng", chưa được xóa án tích nhưng lại vi phạm;

- Thu lợi bất chính từ 05 triệu đồng trở lên.

Bên cạnh đó, Bộ luật Hình sự quy định 02 khung hình phạt hình chính áp dụng với tội "Lừa dối khách hàng" như sau: Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm nếu: Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; Thu lợi bất chính từ 05 - dưới 50 triệu đồng;.

Phạt tiền từ 100 - 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 - 05 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp: Có tổ chức; Có tính chất chuyên nghiệp; Dùng thủ đoạn xảo quyệt; Thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên.

Ngoài hình phạt chính nêu trên, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 - 100 triệu đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 - 05 năm.

Mở rộng điều tra vụ án hình sự "Sản xuất hàng giả là thực phẩm và Lừa dối khách hàng" liên quan đến Công ty CP Asia Lite và Công ty CP Tập đoàn Chị Em Rọt, xảy ra tại TP. Hồ Chí Minh và tỉnh Đắk Lắk theo Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 18/QĐ-VPCQCSĐT ngày 03/4/2025, ngày 15/5/2025, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố đối với 05 bị can.

Khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Nguyễn Thúc Thùy Tiên (Hoa hậu Hòa bình quốc tế năm 2021) về tội "Lừa dối khách hàng", quy định tại khoản 2 Điều 198 Bộ luật Hình sự, với vai trò đồng phạm với các bị can thuộc Công ty CP Tập đoàn Chị Em Rọt.

Khởi tố bị can đối với 04 đối tượng là lãnh đạo trong Công ty CP Asia Life, gồm: Nguyễn Phạm Hồng Vy, Giám đốc, đại diện pháp luật; Phạm Thị Diễm Trinh, Trưởng Phòng nghiên cứu và Phát triển sản phẩm; Trương Thị Lê, Trưởng phòng Đảm bảo chất lượng kiêm Trưởng phòng Kiểm tra chất lượng; Trần Thị Lệ Thu, Trưởng phòng Sản xuất cùng về tội "Sản xuất hàng giả là thực phẩm", quy định tại khoản 3 Điều 193 Bộ luật Hình sự năm 2015, với vai trò đồng phạm với Nguyễn Phong, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Asia Life.