Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc là gì? Mua bảo hiểm cháy nổ được bồi thường thế nào?

Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc là gì?

Hiện nay, Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 và các văn bản hướng dẫn chưa có định nghĩa cụ thể về bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Tuy nhiên, dựa trên các quy định về loại bảo hiểm này có thể hiểu đơn giản bảo hiểm cháy nổ bắt buộc là một loại hình bảo hiểm được quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP nhằm bảo vệ quyền lợi của các tổ chức và cá nhân sở hữu tài sản khỏi những thiệt hại do sự cố cháy nổ gây ra.

Căn cứ tại khoản 1 Điều 8 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 quy định thì việc tham gia bảo hiểm cháy nổ bắt buộc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng, môi trường và an toàn xã hội. Ngoài ra, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính khi xảy ra sự cố, bảo đảm rằng các chi phí khôi phục và bồi thường sẽ được chi trả theo đúng quy định trong hợp đồng bảo hiểm.

Đồng thời, căn cứ tại khoản 1 Điều 23 Nghị định 67/2023/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi điểm b khoản 1 Điều 44 Nghị định 105/2025/NĐ-CP) quy định đối tượng được bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc là toàn bộ tài sản của cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ, bao gồm:

- Nhà, công trình và các tài sản gắn liền với nhà, công trình; máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động, sản xuất, kinh doanh;

- Các loại hàng hóa, vật tư (bao gồm cả nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm).

Tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm cháy nổ bắt buộc phải có nghĩa vụ mua bảo hiểm và được lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm. Các bên phải thỏa thuận và ghi rõ đối tượng bảo hiểm và địa điểm của đối tượng bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm, Giấy chứng nhận bảo hiểm để làm cơ sở chi trả bảo hiểm khi có rủi ro xảy ra do sự cố cháy nổ.

Mức phí bảo hiểm cháy nổ bắt buộc là bao nhiêu?

Căn cứ tại Phụ lục VI ban hành kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP có quy định đối với cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ (trừ cơ sở hạt nhân) quy định tại Phụ lục VII kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP thì mức phí bảo hiểm tối thiểu được xác định như sau:

Mức phí bảo hiểm tối thiểu = Số tiền bảo hiểm tối thiểu x Tỷ lệ phí bảo hiểm tối thiểu

Trong đó, căn cứ vào từng loại hình cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ, doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm thỏa thuận tỷ lệ phí bảo hiểm không thấp hơn tỷ lệ phí bảo hiểm tối thiểu sau:

- Tỷ lệ phí bảo hiểm tối thiểu của nhà chung cư, nhà ở tập thể, nhà đa năng hoặc hỗn hợp trừ nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, có hệ thống chữa cháy tự động (sprinkler) là 0,05%/năm;

- Tỷ lệ phí bảo hiểm tối thiểu của nhà chung cư, nhà ở tập thể, nhà đa năng hoặc hỗn hợp trừ nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, không có hệ thống chữa cháy tự động (sprinkler) là 0,1%/năm.

Trường hợp thời hạn bảo hiểm khác 01 năm, phí bảo hiểm được tính dựa trên phí bảo hiểm nêu trên và tương ứng với thời hạn được bảo hiểm. Cách tính cụ thể như sau:

Phí bảo hiểm phải nộp = [(Phí bảo hiểm năm theo danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ)/ 365 (ngày)] x Thời hạn được bảo hiểm (ngày)

* Lưu ý: Mức phí bảo hiểm cháy nổ trên chưa bao gồm thuế VAT.

Mua bảo hiểm cháy nổ được bồi thường thế nào?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 25 Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định phạm vi bảo hiểm như sau:

Điều 25. Phạm vi bảo hiểm và loại trừ trách nhiệm bảo hiểm

1. Phạm vi bảo hiểm:

Doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện trách nhiệm bồi thường bảo hiểm cho các thiệt hại xảy ra đối với đối tượng bảo hiểm quy định tại khoản 1 Điều 23 Nghị định này phát sinh từ rủi ro cháy, nổ, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này.

...

Dẫn chiếu tại khoản 1 Điều 23 Nghị định 67/2023/NĐ-CP (được sửa đổi bởi điểm b khoản 1 Điều 44 Nghị định 105/2025/NĐ-CP) quy định như sau:

Điều 23. Đối tượng bảo hiểm

1. Đối tượng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc là toàn bộ tài sản của cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ, bao gồm:

a) Nhà, công trình và các tài sản gắn liền với nhà, công trình; máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động, sản xuất, kinh doanh;

b) Các loại hàng hóa, vật tư (bao gồm cả nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm).

Theo đó, khi xảy ra sự kiện cháy, nổ, công ty bảo hiểm sẽ thực hiện trách nhiệm bồi thường bảo hiểm cho các thiệt hại xảy ra đối với các đối tượng bao gồm nhà, công trình và các tài sản gắn liền với nhà, công trình; máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động, sản xuất, kinh doanh; các loại hàng hóa, vật tư (bao gồm cả nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm).

Căn cứ tại Điều 28 Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện xem xét, giải quyết bồi thường bảo hiểm theo quy định pháp luật về kinh doanh bảo hiểm và theo nguyên tắc sau:

(1) Khi xảy ra tổn thất, bên mua bảo hiểm lập tức thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm bằng các phương tiện thông tin liên lạc, sau đó trong thời hạn 14 ngày kể từ ngày xảy ra tổn thất đối với cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ phải thông báo bằng văn bản cho doanh nghiệp bảo hiểm.

(2) Số tiền bồi thường bảo hiểm đối với tài sản bị thiệt hại không vượt quá số tiền bảo hiểm của tài sản đó (đã được thỏa thuận và ghi trong hợp đồng bảo hiểm, Giấy chứng nhận bảo hiểm) trừ đi mức giảm trừ bảo hiểm quy định tại khoản 3 Điều 28 Nghị định 67/2023/NĐ-CP.

(3) Giảm trừ tối đa 20% số tiền bồi thường bảo hiểm trong trường hợp cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ không thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị tại Biên bản kiểm tra an toàn về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan Công an có thẩm quyền, dẫn đến tăng thiệt hại khi xảy ra cháy, nổ.

Như vậy, theo quy định trên thì số tiền bồi thường bảo hiểm cháy nổ bắt buộc đối với tài sản không vượt quá số tiền bảo hiểm đã được thỏa thuận trong hợp đồng sau khi trừ đi mức giảm trừ bảo hiểm.